Zofia Malczewska była ostatnim potomkiem, osiadłego od XVII w. w okolicach Zamościa, rodu ziemiańskiego. Przyszła na świat 13 marca 1877 roku w rodzinnym majątku Iłowiec jako jedyne dziecko Kajetana Malczewskiego i Józefy z Romańskich. Niemal od urodzenia mieszkała w pałacu stryja Kornela Malczewskiego w Sitnie, ponieważ rodzice bardzo szybko po jej urodzeniu utracili własną posiadłość sprzedając ją Aleksandrowi Boduszewskiemu.

Pomimo pogarszającej się sytuacji materialnej inwestycja rodzinna w edukację Zofii Malczewskiej była na tyle znacząca, że w dorosłe życie weszła ona jako kobieta gruntownie wykształcona. Swoją osobą reprezentowała ducha idei pozytywizmu, a ponadprzeciętne walory intelektualne i światopoglądowe wykorzystywała głównie w działalności społecznej. Zgodnie z założeniami "pracy u podstaw" - naczelnego hasła polskich elit intelektualnych przełomu XIX i XX w. - poświęciła się przedsięwzięciom na rzecz podniesienia na wyższy poziom życia umysłowego ludności wiejskiej. Była również zagorzałą patriotką zaangażowaną we wspieranie polskiego czynu niepodległościowego.

Od 1913 roku Zofia Malczewska związana była ze Stawem Noakowskim w gminie Nielisz, gdzie, najpierw przejściowo, a potem na stałe, mieszkała. Zmarła w roku 1950 na terenie Kolonii Borek w domu należącym do gospodarstwa Wandy i Bogdana Korzeniowskich, jednych z ostatnich jej krewnych.

Malczewska była pasjonatką fotografii, jednak dla dzisiejszych odbiorców tej formy przekazu jest postacią nieznaną, nowo odkrytą. Fotografią zajmowała się od końca XIX w. do lat 20-tych wieku następnego. Z tego właśnie okresu pochodzą zdjęcia, które po sobie pozostawiła. Są one świadectwem, jak się dzisiaj okazuje, jej młodzieńczych zainteresowań, ale także dokumentem świata, który ją otaczał. W drugiej połowie XIX i na początku XX w. fotografia była dopiero rozpowszechniającą się techniką dokumentowania rzeczywistości i ze względów finansowych nie dla wszystkich dostępnym hobby. Zofia Malczewska robiła zdjęcia w sposób amatorski, niemniej jednak, z dzisiejszego punktu widzenia stanowią one dokument o bardzo dużej wartości naukowej. Na jej fotografiach widać pałac w Sitnie i jego najbliższe otoczenie: park ze stawem, ogród, oranżerię. Wśród zdjęć nazwijmy dokumentalno-reportażowych są uwiecznieni członkowie jej rodziny, pracownicy majątku Staw Noakowski, sceny uchwycone podczas ich codziennych zajęć, obrzędy świąteczne.

Zdjęcia wykonane przez Zofię Malczewską szczęśliwym zbiegiem okoliczności przetrwały do dnia dzisiejszego w posiadaniu rodziny i jako zwarta kolekcja trafiły do Muzeum Zamojskiego w Zamościu. Obecna wystawa jest jej pierwszą publiczną prezentacją.

Otwarcie wystawy w Muzeum Zamojskim 6 grudnia 2013 o godz. 14. Wystawa będzie czynna do końca marca 2014 roku.