Szlaki poznawcze Ścieżka na Bukową Górę
Ścieżka historyczno-przyrodnicza do Wojdy
Ścieżka historyczno-przyrodnicza do Wzgórza Polak	[więcej]
Parking przy drodze do Biłgoraja - Pomnik Powstańców Styczniowych w Panasówce. Długość 2,1 km. Na ścieżce znajduje się punkt widokowy i aleja okazałych buków. Czas przejścia około 1,5 godz. Ścieżka rozpoczynająca się na parkingu przy drodze do Biłgoraja prowadzi między innymi przez bór jodłowy do pomnika powstańców styczniowych w Panasówce oraz znajdującego się tam obelisku upamiętniającego udział w powstaniu Węgrów walczących w oddziale Lelewela Borelowskiego. Z punktu widokowego rozpościera się panorama na Kotlinę Sandomierską, na zachodzie widoczna jest strefa krawędziowa Roztocza porozcinana paskami pól z wysokimi miedzami oraz pojedynczymi drzewami i kępami krzewów na miedzach. Widoczna wieża telefonii komórkowej. Fragment ścieżki poprowadzony jest monumentalną aleją bukową. Bitwa pod Panasówką Została stoczona we wrześniu 1863 r. przez połączone oddziały Marcina Lelewela Borelowskiego i Kajetana "Ćwieka" Cieszkowskiego w sumie około 1200 osób z wojskami rosyjskimi dowodzonymi przez Mikołaja Szternberga - około 3000 żołnierzy. Całodzienna bitwa została wygrana przez powstańców. Szternberg wycofał się tracąc 360 zabitych. Wśród powstańców straty były mniejsze, poległy lub zmarły wskutek ran 54 osoby. W 1932 r. w punkcie dowodzenia Polaków usypano kopczyk, potem pamiątkowy obelisk z napisem "Pamięci bohaterów, którzy 3 września 1863 r. na polach Panasówki walczyli o honor i wolność Polski". Leśnicy w celu upamiętnienia tych wydarzeń posadzili aleję buków, których obwód pnia niejednokrotnie dziś wynosi 200 - 500 cm. [powrót]
Ścieżka na Piaseczną Górę	[więcej]
Stawy "Echo" - OEM RPN Przechodzi obok Pomnika Pamięci Leśników. Na Piasecznej Górze punkt widokowy na Zwierzyniec i okoliczne wzgórza. Czas przejścia ok. 2,5 godziny, długość 3,2 km. Ścieżka, na którą można wejść przy stawach "Echo", bądź z części historycznej Zwierzyńca ul. Szkolną, od stawów prowadzi wydmą przez bór sosnowy do Pomnika Pamięci Poległych Leśników i dalej linią oddziałową do punktu widokowego na Piasecznej Górze, z którego roztacza się panorama na Zwierzyniec i północną część Parku. Ścieżka w Zwierzyńcu poprowadzona jest ul. Szkolną, następnie ul. Ordynacji Zamojskiej do skrzyżowania przy Browarze. Posiada mniejsze walory przyrodnicze niż ścieżka na Bukową Górę, ale jest bardzo dobra do spacerów z rodziną. Poprowadzona jest drogami piaszczystymi i trawiastymi, jest dostępna nawet przy niesprzyjających warunkach atmosferycznych. [powrót]
Ścieżka po wydmie do stawów "Echo"	[więcej]
OEM RPN - Stawy Echo Ścieżka biegnie wzdłuż doliny strumienia Świerszcz, ukazując łęg jesionowo - olszowy oraz bór sosnowy. Czas przejścia około 0,5 godziny, długość 1,7 km. Ścieżka łączy OEM RPN ze stawami "Echo", daje możliwość obejrzenia doliny rzeki Świerszcz ukazując łęg jesionowo - olszowy z fragmentami olsu z jednej strony, z drugiej zaś bór sosnowy. Nawiązuje do istniejącej w przeszłości osi wodnej prowadzącej do wielkiego bagna w obrębie którego w okresie międzywojennym utworzono stawy 'Echo". Kulminacja wydmy z panoramą na stawy Echo daje wejrzenie w dolinę Świerszcza, możliwość obserwacji ptactwa oraz pasących się na groblach koników. Ścieżka prowadzi wzdłuż osi widokowej terenem dawnego zwierzyńczyka. [powrót]
Ścieżka do stawów "Echo"	[więcej]
Ścieżka przystosowana jest dla osób niepełnosprawnych ruchowo. Czas przejścia około 0,5 godziny, długość 1,2 km. Ścieżka ma swój początek w części zabytkowej Zwierzyńca, rozpoczyna się przy dawnym pałacu plenipotenta obecnie siedziba Dyrekcji RPN oraz OEM RPN. Ścieżka najkrótszą drogą prowadzi do stawów "Echo" przez bór sosnowy. Punktem kulminacyjnym jest platforma widokowa na stawach Echo. [powrót]
Ścieżka aleją Aleksandry Wachniewskiej	[więcej]
Zwierzyniec, ul. Wachniewskiej - ul. Plażowa Ścieżka ukazuje oś wodną dawnego założenia ogrodowo - pałacowego Zamoyskich. Czas przejścia około 20 min., długość 0,7 km. Ścieżka od ul. A. Wachniewskiej przez kładkę na strumieniu Świerszcz wiedzie na wydmę, którą przecina i kieruje się do ul. Plażowej przez bór sosnowy. [powrót]
Ścieżka dendrologiczna we Floriance	[więcej]
Na terenie przez który prowadzi ścieżka reprezentowanych jest obecnie 66 gatunków drzew i krzewów występujących w lesie powstałym w sposób naturalny po zaprzestaniu hodowli sadzonek. Spośród drzew iglastych (12 gatunków) na szczególną uwagę zasługują okazy choiny kanadyjskiej oraz cyprysika Lawsona, pochodzących z Ameryki Północnej i cyprysika groszkowatego - gatunku azjatyckiego. Rosną tu także egzemplarze 4 gatunków sosen (zwyczajnej, smołowej, wejmutki oraz czarnej). Rodzimą florę reprezentuje: jodła pospolita, modrzew europejski, świerk pospolity oraz cis. Występuje tutaj 31 gatunków drzew liściastych. Najliczniejszą grupę wśród nich stanowią klony. Obok 3 gatunków rodzimych rosną tu egzemplarze 2 taksonów pochodzących z Ameryki Północnej - klon srebrzysty i klon jesionolistny, klon ginnala, którego ojczyzną jest zachodnia Azja oraz klon tatarski - występujący w południowej Europie i Azji Mniejszej. Dęby reprezentowane są przez trzy gatunki, z których dwa - czerwony i błotny - pochodzą z Ameryki Płónocnej. Osobliwością dendrologiczną dawnych szkółek jest korkowiec amurski, występujący naturalnie na Dalekim Wschodzie. Elementami flory płónocnoamerykańskiej są ponadto orzech szary, a także robinia biała oraz sumak octowiec. Pozostałe drzewa rosnące na terenie dawnych szkółek reprezentują rodzimą florę. Niezwykle bogaty jest również inwentarz krzewów liściastych, liczący 22 pozycje. Ponad połowa z nich to gatunki o zasięgu geograficznym obejmującym Polskę. Dość liczną grupę (7 taksonów) tworzą krzewy pochodzące z Ameryki Północnej, m. in. parczelina trójlistkowa, mahonia pospolita, świdośliwa kłosowa, winobluszcz zaroślowy oraz winorośl wonna. Z gatunków azjatyckich niezwykłą dyanmiką charakteryzuje się tawlina jarzębolistna. Cennym elementem przyrodniczym są stare nasadzenia klonów. zwyczajnych i jaworów wzdłuż drogi ze Zwierzyńca, rozdzielającej teren dawnych szkółek na dwie części. [powrót]
Ścieżka krajobrazowa we Floriance	[więcej]
Czas przejścia około 0,5 godziny, długość 1,2 km. Ścieżka krajobrazowa ukazuje enklawę pól florianieckich z otaczającymi je lasami. Jest to miejsce objęte ochroną krajobrazową. Ścieżka prowadzi do węzła szlaków, obok odrestaurowanej leśniczówki z 1830 roku - obecnie Izby Leśnej. Następnie wspina się na wierzchowinę, skąd roztacza się widok na panoramę Florianki, obszar dawnych szkółek leśnych oraz Ośrodek Hodowli Zachowawczej Konika Polskiego. Następnie ścieżka wiedzie polną drogą w kierunku tartaku do Górecka Starego, obsadzonego starymi modrzewiami, tworzącymi piękną aleję. Ścieżka jest doskonałym miejscem do obserwacji faunistycznych. Widywane są tutaj jelenie, sarny, dziki oraz ptaki: krogulec, myszołów i paszkot. [powrót]
Szlaki piesze Szlak krawędziowy Roztocza	[więcej]
Zwierzyniec - Susiec-długości 54 km Na pokonanie jednego z najładniejszych odcinków Zwierzyniec - Józefów, długosci 30 km, potrzeba około 9 godz. Ukazuje najcenniejsze obiekty kultury znajdujące się w Zwierzyńcu, przechodzi obok browaru i dawnego pałacu plenipotenta ( siedziba Dyrekcji RPN) OEM RPN. Po pokonaniu dwu wzniesień dochodzi się do Florianki. Ukazuje starą osadę leśną z tradycyjną zabudową oraz stajenną hodowlę konika polskiego. Wysoka Góra z pozostałością rumoszu skalnego po dawnym kamieniołomie prezentuje wspaniałą panoramę na południową część Parku oraz strefę krawędziową (wzgórza Łyse Byki). W bezpośrednim sąsiedztwie szlaku na terenie Parku znajduje się "Płaczący Kamień". Szlak dochodzi do Górecka Starego. Płaczące kamienie Formy skałkowe stanowią ciekawe osobliwości przyrody nieożywionej. Na Roztoczu są one w krajobrazie elementami o podrzędnym znaczeniu ze względu na niewielkie rozmiary i sporadyczne występowanie. Niemniej jednak zagubione wśród rozległych zrównań wierzchowinowych, stoków, krawędzi i dolin dopełniają piękna naszej krainy. Poza tym są prawdopodobnie jedynymi tego typu formami wymodelowanymi w utworach mioceńskich. Skałki posiadają oryginalne kształty, oczyma wyobraźni można się dopatrzeć w ich sylwetkach roślin, zwierząt czy ludzi. Owiane są legendami. Ich powstanie przypisywano nierzadko siłom nieczystym, ma to swoje odzwierciedlenie w nazwach: Czarcia Skała, Piekiełko. W Roztoczańskim Parku Narodowym i jego sąsiedztwie znajduje się kilka skałek. Najokazalsza zwana ta zagubiona w lesie pomiędzy Florianką a Góreckiem. Mieści się ona na wysokości 280 mnpm na stoku Wysokiej Góry, poza szlakiem turystyczny. Jest niedostępna do zwiedzania. W strefie krawędziowej Roztocza w obrębie wzniesień zwanych Łysymi Bykami, przy szlaku krawędziowym znajduje się wiele form skałkowych porozrzucanych po polach i lasach. Skałkom tym nie przypisywano szatańskiej proweniencji, nie były miejscem sabatu czarownic. Osnute są za to mgiełką ludowych legend. Jedna z nich głosi, że kamień płacze. Dzieje się tak, gdyż są to łzy dziewczyny, która zdradziła ukochanego, mimo danej mu przysięgi wierności. Została za to zaklęta w kamień i płacze. Przestanie płakać dopiero wtedy, gdy w noc świętojańską pocałuje tu swojego chłopca dziewczyna, która nie zdradziła i nie zdradzi. Kamień w dalszym ciągu płacze, a łzy stają się coraz bardziej obfite. Skałki te zbudowane są z wapieni detrytycznych o zmiennym udziale szczątków organogenicznych. Powierzchnia skałek pokryta jest licznymi niszami, konchami, zagłębieniami krasowymi, w których gromadzi się woda. Zimą zamarzająca woda tworzy malownicze nacieki lodowe. Zdarza się tak, że forma skalna przyjmuje kształt grzyba. Dzieje się tak z powodu szybkiego niszczenia cienkiej ławicy o znacznym nagromadzeniu skorup małży. Nieraz w miejscu maksymalnego przewężenia skałki sączy się woda przenikająca do wnętrza skały siecią kanałów krasowych, drążących płaską powierzchnię szczytową. Górecko Stare Wioska na pograniczu Roztocza i Kotliny Sandomierskiej, powstała najprawdopodobniej w początkach XV stulecia. Według rejestru poborowego z 1589 r. istniał w Górecku Starym mały staw i sadzawka, mały młyn, karczma, browar, winnica i maziarnia w której wyrabiano smołę i dziegiedź. Spisy z 1921 r informują, że wieś zamieszkiwało prawie 1000 osób. W czerwcu 1943 r. została wysiedlona i nasiedlona ludnością ukraińską , która szybko zbiegła. W czerwcu 1944 r. wieś spacyfikowano za pomoc okazywaną partyzantom. We wsi funkcjonuje Szkoła Podstawowa im. Konrada Bartoszewskiego -"Wira" dowódcy oddziału partyzanckiego AK, znanego z wielu brawurowych akcji. Dalej szlak ukazuje zewnętrzną strefę krawędziową Roztocza z malowniczymi przełomami rzeki Szum w Górecku, gdzie oprócz pięknej doliny widać małą zaporę i elektrownię wodną, . Z Górecka szlak wiedzie przez Tarnowolę i znajdujące się tam kamieniołomy dalej przecinając dolinę Nepryszki do Józefowa. Stąd można powrócić do Zwierzyńca szlakiem łącznikowym i centralnym , drogą, ewentualnie z Józefowa Roztoczańskiego koleją. [powrót]
Szlak im. A. Wachniewskiej	[więcej]
Zwierzyniec - Florianka. Długość 67 km. Szlak otacza Park, przecinając dwukrotnie Roztocze prostopadle do jego osi. Przejście ze Zwierzyńca do "Dębowca, - 8 km wymaga około 3 godz. Na pokonanie odcinka Bondyrz - Górecko Kościelne , o długości 18 km, potrzeba ponad 5 godz. Odcinek Górecko Kościelne- Florianka, długości 13 km, wymaga co najmniej 4 godz. ,ze względu na trudne, piaszczyste drogi. Aleksandra Wachniewska Absolwentka warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych swoją działalność artystyczną łączyła z pracą na rzecz ochrony przyrody i dziedzictwa kulturowego Roztocza. Od 1939 r. do śmierci w 1989 r. mieszkała w Zwierzyńcu. Prowadziła rysunkową i fotograficzną dokumentację zabytkowych drzew i obiektów architektonicznych. Walczyła o ochronę okolicznych lasów przed nadmierną eksploatacją. Była popularyzatorką piękna przyrody Roztocza, m.in. jako nauczycielka w Państwowym Gimnazjum Leśnym w Zwierzyńcu, gdzie stworzyła pracownię przyrodniczą, a na organizowanych przez siebie wycieczkach krajoznawczych zapoznawała uczniów z przyrodą Zamojszczyzny i uczyła szacunku do niej. Współpracowała z Państwową Radą Ochrony Przyrody w Krakowie i pełniła z jej ramienia funkcję społecznego delegata na Zamojszczyznę. Swoją działalnością przyczyniła się do utworzenia rezerwatów przyrody na Roztoczu a także Roztoczańskiego Parku Narodowego.Była wybitną artystką malarką, a pejzaż Roztocza, szczególnie piękno starych drzew: jodeł, buków, lip, dębów, stał się głównym motywem jej obrazów. Szlak rozpoczyna się przy Ośrodku Edukacyjno - Muzealnym RPN, przechodzi przez część historyczną Zwierzyńca ul. Browarną i A. Wachniewskiej. Za stacją kolejową przechodzi tamą na rzece Wieprz i przez Rudkę wychodzi ze Zwierzyńca przez Tartaczną Górę, na której znajduje się punkt widokowy na lasy Parku w kierunku na Bukową i Piaseczną Górę. Do granicy Parku szlak poprowadzono przez lasy Nadleśnictwa Zwierzyniec. Dalej granicą Parku wykorzystując miejscami fragmenty nasypu nie istniejącej kolejki wąskotorowej. dochodzi do szczebrzeskiej drogi, którą można dojść do Dębowca. Na tym odcinku z punktów widokowych ukazuje panoramę na Roztocze Szczebrzeszyńskie i dolinę rzeki Wieprz. Prowadząc przez las daje możliwość obcowania ze wspaniałymi jodłami, bukami, sosnami. Od Dębowca można wrócić do Zwierzyńca przez Brody lub Kosobudy. Ciekawym fragmentem szlaku jest odcinek Bondyrz - Górecko Kościelne Bondyrz Wieś założona w połowie XVIII w., w dolinie rzeki Wieprz. W 1888 r. powstała z inicjatywy fabrykanta z Warszawy Wilhelma Gebethnera fabryka mebli giętych. Stanowiła zaplecze dla działań AK i BCh. Dopiero w latach 1945/46 wybudowano tu modernistyczny kościół drewniany pw. Opatrzności Bożej Szlak opuszcza Bondyrz drogą polną i wchodzi w jeden z licznych wąwozów lessowych. Różnica wysokości pomiędzy doliną a wierzchowiną wynosi prawie 90 m. Wierzchowiną przez Starą Hutę dochodzi do Lasowego - małej wsi zagubionej wśród roztoczańskich wzniesień. W Lasowych znajduje się pomnik upamiętniający ofiary bitwy z lutego 1943 r., którą stoczył tu okrążony przez wojska niemieckie oddział AK Piotra Złomańca "Podlaskiego". Szlak dalej prowadzi przez Starą Hutę, Potok Senderki, stację kolejową Józefów Roztoczański, Majdan Kasztelański do Górecka Starego. W Józefowie Roztoczańskim znajduje się zabytkowa wieża - dawna przepompownia wody. W Majdanie Kasztelańskim zaś istnieje stary, pracujący jeszcze młyn. Z Górecka Kościelnego do Zwierzyńca można udać się do Zwierzyńca szlakiem krawędziowym, trasą rowerową bądź dalej szlakiem zielonym. Górecko Kościelne Zwane początkowo Hutą Górecką powstało we włości szczebrzeskiej Górków w 1582 r. W 1593 r. przeszło wraz z Włością Szczebrzeską w posiadanie Zamojskich. Lokalny ośrodek kultu religijnego Sw. Stanisława. Znajduje się tu modrzewiowy kościół wraz z trzema kapliczkami, w tym jedna na wodzie rzeki Szum. Kapliczki znajdują się w alei pomnikowych dębów. Ciekawostkę Górecka stanowi mała elektrownia wodna na rzece Szum zbudowana w latach pięćdziesiątych XX w., oraz znajdujący się w górnym biegu rzeki Rezerwat "Szum" z małymi progami skalnymi występującymi w mocno wciętej dolinie strumyka. Rezerwat powstał dla ochrony przyrodniczo - krajobrazowych walorów przełomowego odcinaka rzeki. Dno doliny porasta prawie dziewiczy las łęgowy i olsowy, zbocza bór jodłowy z domieszką świerka i sosny przechodzący w wyższych partiach w bór sosnowy. W runie występuje się wiele gatunków rzadkich i chronionych: zanokcica zielona i skalna, lilia złotogłów, skrzypy. Poruszanie się po rezerwacie możliwe jest ścieżką dydaktyczną, bądź szlakiem krawędziowym przy złych warunkach atmosferycznych może być utrudnione. Odcinek szlaku im. A. Wachniewskiej z Górecka do Florianki biegnie początkowo przez lasy Równiny Biłgorajskiej, piaszczystymi drogami aż do Tereszpola.dalej przez pola prowadzi do Florianki. Jest to bardzo interesujący fragment z licznymi punktami widokowymi w paśmie wzniesień zwanych "Łysymi Bykami". Przy szlaku znajdują się malownicze kapliczki i skałki ostańcowe. Przed Florianką szlak wiedzie leśną piaszczystą drogą. Koniec szlaku zielonego znajduje się w węźle szlaków przy projektowanej izbie leśnej we Floriance. [powrót]
Szlak roztoczański	[więcej]
Zwierzyniec - Bidaczów-długości 58 km Łatwy odcinek Zwierzyniec - Panasówka, o długości 9 km, można przejść w 2 godz. Trudniejszy odcinek Panasówka - Hedwiżyn, o długości ponad 18 km, wymaga ponad 6 godz. marszu po bagnach i bezdrożach. Szlak roztoczański, znaki żółte, od stacji kolejowej biegnie ul. Kolejową, ul. A. Wachniewskiej, dalej przez park środowiskowy i ul Lipową , osiedle Wygwizdów wychodzi ze Zwierzyńca. Szlak biegnie obok domu dziecka - dawnego pałacu, w którym mieszkała żona ostatniego ordynata Jana Zamojskiego. Róża z Żółtowskich Zamoyska Zasłużona opiekunka wszystkich potrzebujących i cierpiących. Stojąc na czele Polskiego Komitetu Opiekuńczego udzielała pomocy wysiedlonym, zajmowała się dostarczaniem jedzenia do obozu w Zwierzyńcu. Dzięki Niej i staraniom Jana Zamoyskiego udało się wydostać i uratować ponad 270 dzieci zza drutów obozu. Zajmowała się organizacją szpitala dla dzieci oraz poszukiwaniem im rodzin zastępczych. Szlak dalej wiedzie przede wszystkim, przez lasy własności prywatnej, do parkingu i wejścia na ścieżkę historyczno - przyrodniczą do "Wzgórza Polak". Dalej szlak prowadzi obok Kamiennej Góry na której usytuowano wieżę telefonii komórkowej , przed stacją benzynową, drogą polną i granicą lasu w kierunku Lipowca zostawiając Panasówkę po prawej stronie. [powrót]
Szlak partyzancki	[więcej]
Szperówka - Krynice-długości 53 km. Przecina Park w części północnej. Na pokonanie odcinka Szczebrzeszyn - Kosobudy dł 11. km potrzeba około 4 godz. .Aby pokonać trasę Kosobudy - Bliżów, z punktami widokowym, o długości 6 km potrzeba ponad 2 godz. Szczebrzeszyn W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie i Szczebrzeszyn z tego słynie. Tak napisał poeta. Znajdują się tu kościoły w stylu renesansu lubelskiego, dawna synagoga i kirkut. Szczebrzeszyn to zapewne jeden z grodów czerwieńskich, w XI w istniał tu już gród strzegący przeprawy przez rzekę Wieprz. Był własnością Dymitra z Goraja, następnie Jana Amora Tarnowskiego,i hrabiów Górków. W 1653 r. Szczebrzeszyn wraz z 28 wsiami poddanych i 7 wsiami lennymi przeszedł w ręce Jana Zamoyskiego. W ordynacji miasto było centrum włości a następnie centrum klucza dóbr. Podczas okupacji hitlerowcy krwawo rozprawili się z ludnością żydowską ( rozstrzelano 4 tys. osób). Urodził się tu m.in. Józef Brandt - malarz, Kazimierz Kelles Krauz - wybitny działacz PPS, Zygmunt Klukowski - lekarz ,historyk autor m.in. "Dziennika z lat okupacji". Szlak wychodzi z miasta drogą do Biłgoraja. W Brodach Dużych przecina linię kolejową i kieruje się pod górę tzw "Białą Drogą". Przy drodze znajduje się użytek ekologiczny "Brodzka Góra" w którym ochroną objęto zbiorowiska roślinności kserotermicznej. Występuje tu murawa kserotermiczna razem z sosną, tarniną, dziką różą, dziką jabłonią, brzozą dereniem, osiką, dębem. Jest tu stanowisko wielu roślin chronionych: obuwika pospolitego, pierwiosnki lekarskiej, orlika pospolitego, zawilca wielkokwiatowego. Szanowny Turysto, nie niszcz roślin, daj szansę innym żeby mogli je podziwiać !. Szlak wiedzie dalej dawnym traktem "Szczebrzeską Drogą" przez lasy własności prywatnej do granic Parku, do osady leśnej "Dębowiec", która w czasie lata stanowi bazę RK SOP. Roztoczańska Konna Straż OchronyPrzyrody Roztoczańska Konna Straż Ochrony Przyrody powstała w 1984 roku z inicjatywy członków Akademickiego Klubu Jeździeckiego. Obecnie w pracach RKSOP uczestniczy blisko 70 członków czynnych i rezerwistów. Są nimi studenci i absolwenci lubelskich uczelni, połączeni zamiłowaniem do koni i troską o przyrodę. Od lata 1984r. RK SOP prowadzi akcje prewencyjno - informacyjne na terenie RPN. Akcje trwają trzy miesiące, od początku lipca do końca września. Działalność polega na patrolowaniu terenu Parku, udzielaniu informacji, dbałości o to, by były przestrzegane obowiązujące w Parku zasady. W roku 1989 RK SOP przyjęła imię 25 Pułku Ułanów Wielkopolskich, na pamiątkę ostatniej szarży tej jednostki pod Krasnobrodem. RK SOP to Stowarzyszenie zajmujące się prowadzeniem kursów jeździeckich, ochroną przyrody, prowadzeniem edukacji ekologicznej, kultywowaniem tradycji kawaleryjskich, oraz organizacją rehabilitacji dzieci upośledzonych, poprzez hipoterapię. W obecnych skomercjalizowanych czasach, RK SOP jest ewenementem w skali kraju, (biorąc pod uwagę działalność organizacji społecznych w Polsc).. Decyduje o tym nie tylko fakt, że jest to organizacja elitarna - mogą do niej należeć tylko panowie oraz to, że nie zatrudnia pracowników etatowych i bazuje na społecznej pracy swoich członków. Roztoczańska Konna Straż Ochrony im. 25 Pułku Ułanów Wielkopolskich, ul. Długa 13a, 20-346 Lublin, tel. 0 604 322 460 Dalej szlak przez lasy Parku prowadzi do Kosobud. Jest to bardzo ładna droga prowadząca na pewnym odcinku przez obszar objęty ochroną ścisłą Jarugi. Szlak dochodzi do wsi przy przystanku PKS oraz kancelariach obwodów ochronnych RPN. Tu można uzyskać informację i niezbędną pomoc. Można kontynuować wędrówkę dalej szlakiem lub wrócić do Zwierzyńca drogą przez Obrocz (około 9 km). Kosobudy Wieś znana jako Kosopa, później jako Kossobudy, W 1564 nazywana Koszoputi. Jest bardzo stara. Pierwsze wzmianki o niej związane są z przekazaniem włości Szczebrzeskiej, przez Dymitra z Goraja swoim bratankom. Od 1653 r. wieś należy do Ordynacji Zamoyskiej. Relacja z XIX w określa: "Gleba ziemi piaszczysta, łąk nie ma, ludność uboga". Wieś zamieszkiwała ludność polska w mniejszości pochodzenia ukraińskiego. Podczas okupacji za pomoc partyzantom była wielokrotnie pacyfikowana. W lutym 1944 r we wsi stacjonowały główne siły 1 Ukraińskiej Dywizji Partyzanckiej, które wraz z oddziałami polskimi stoczyły w marcu 1944r. ciężkie walki z oddziałami hitlerowskimi SS Viking. Szlak wiedzie początkowo przez wieś, następnie prowadzi przez pola pod górę na punkt widokowy. Lasem dochodzi do osady Wojda i dalej przez Górę Borsuki, jednym z ładniejszych punktów widokowych, dochodzi do Bliżowa. Stąd można kontynuować wędrówkę do Krasnobrodu lub wrócić do Zwierzyńca przez Bondyrz, Guciów, Obrocz (około km 18 km). [powrót]
Szlak centralny Roztocza	[więcej]
Bełżec - Tokary. Długość 113 km. Przecina całe polskie Roztocze. Na pokonanie trudnego odcinka Zwierzyniec- Szperówka, długości ponad 27 km, pełnego osobliwości przyrodniczych, potrzeba około 8 godz. Odcinek Zwierzyniec - Potok Senderki (poza granicami RPN) o długości 13 km można pokonać w czasie około 5 godz. Szlak na północ od Zwierzyńca ukazuje piękno Roztocza Zachodniego - lessowego zwanego w tej części Piekiełkiem. Prowadzi wyniesieniami, z których widoczna jest panorama na dolinę rzeki Wieprz oraz malownicze stoki żurawnickich pól, na horyzoncie rozpościerają się lasy Kosobudzkie RPN. Od Szperówki wchodzi w dolinę rzeki Gorajec. Szlak trudny ze względu na bardzo urozmaiconą rzeźbę (wąwozy lessowe ) przy złych warunkach pogodowych - grząskie podłoże. Szlak na południe zaś poprowadzony przez Zwierzyniec. Od węzła szlaków przy kościółku ul. A. Wachniewskiej, następnie ul. Kolejową obok stacji PKP wiedzie na południe doliną Wieprza obok zalewu Rudka do Obroczy. Obrocz Wieś w dolinie rzeki Wieprz otoczona lasami Roztoczańskiego Parku Narodowego.Powstała w początkach XV w. Rejestry z 1589 r. mówią, że we wsi istniał: dwór, folwark ,huta szkła, sadzawka. Zamieszkiwali ją katolicy, prawosławni i Żydzi. Chłopi zobowiązani byli do dostarczania drewna do ordynackiej huty szkła w Niedzieliskach, jako, że wieś należała do ordynackiego klucza zwierzynieckiego. 28 października 1942 r. hitlerowcy dokonali pacyfikacji rozstrzeliwując 28 osób. Wydarzenia te przypomina pomnik znajdujący się obok mostu na rzece Wieprz. Obrocz znana jest ze źródła zasilającego rzekę Wieprz. Źródło to ma wydajność około 22 l/s czystej wody wypływającej z pokładów kredowych. We wsi znajduje się drewniana kaplica pw. św. Józefa Robotnika. Na polach Obroczy liczne punkty widokowe. Szlak kieruje się przez RPN obok obszarów objętych ochroną ścisłą Nart, Czerkies do wsi Lasowe, Starej Huty, następnie Senderek. Istnieje możliwość powrotu do Zwierzyńca szlakiem A. Wachniewskiej do Majdanu Kasztelańskiego a następnie szlakiem krawędziowym lub trasą rowerową od Górecka Starego do Zwierzyńca. (około 20 km) Potok - Senderki Wioska zagubiona wśród lasów należąca do dóbr senatora Fudakowskiego, właściciela Krasnobrodu. Wzgórze zbudowane jest z twardych piaskowców kwarcytowych z których wyrabiano kola młyńskie i koła do żarn. Eksploatacja piaskowca odbywała się w sztolniach. Do dnia dzisiejszego na powierzchni zachowały się ślady eksploatacji. Wzgórze, przez które przchodzą szlaki, to jeden z najpiękniejszych punktów widokowych na Roztoczu. Na północ od Zwierzyńca szlak centralny wiedzie ul. A. Wachniewskiej, przechodzi obok dawnego młyna (obecnie karczma "Młyn"), Na skrzyżowaniu znajduje się budynek dawnej oberży, w której znajdował się szpital polowy zorganizowany przez powstańców w 1863 r. po bitwie pod Panasówką. Przy ul Biłgorajskiej, którą wiedzie szlak, znajduje się cmentarz i pomnik powstańców. Obok drewniany słup "kelevez" upamiętniający śmieć węgierskiego arystokraty Edwarda Nyarego, który poległ w bitwie pod Panasówką służąc ochotniczo w oddziale Lelewela Borelowskiego. Szlak wiedzie malowniczymi wzgórzami, wąwozami, lasami do Kawęczynka i dalej przez wąwozy "Piekiełko" do Szperówki. Istnieje możliwość zejścia ze szlaku na dowolnie wybranym odcinku do drogi Zwierzyniec - Szczebrzeszyn i powrótu do Zwierzyńca. [powrót]
Szlak łącznikowy Zwierzyniec - Lipowiec	[więcej]
Zwierzyniec - Lipowiec-długości 12 km. Czas potrzebny na przejście całego szlaku wąwozem lessowym na najwyższe wzniesienie Roztocza Zachodniego "Dąbrowa" (343,8 m n.p.m.) - punkt widokowy, to około 3 godz. Szlak rozpoczyna się w węźle szlaków w Zwierzyńcu przy barokowym kościółku na wodzie, wchodzi do parku środowiskowego, przy kamieniu upamiętniającym wytępienie szarańczy, ul. Jasną dochodzi do ul. Partyzantów przy szkole i schronisku PTSM. Opuszcza Zwierzyniec ul. Zamojską za kościołem pw. Matki Bożej Królowej Polski. Po drodze mijamy ciekawy krzyż, figurę św. Jana Nepomucena z 1856 r. oraz pomnik wzniesiony pod koniec XIX w. " z wdzięczności" dla cara Aleksandra II za zniesienie pańszczyzny. Szlak kieruje się przez Bagno, przekracza na moście rzekę Wieprz i dalej w Wywłoczce przechodzi przez drogę Zwierzyniec - Szczebrzeszyn zostawiając po lewej stronie Szkołę Podstawową im Marii i Jana Pacześnych - nuczycieli, którzy przez długie lata pracowali w tej szkole, a w czasie II wojny światowej walczyli o wolność kraju w AK. Dalej szlak wiedzie wąwozem lessowym przez "Turzynieckie Doły" na Górę Dąbrowa skąd rozpościera się wspaniała panorama. Teren trudno dostępny, w latach 1943 - 1944 wykorzystywany był przez partyzantów. W wąwozie "Lisie Jamy" stacjonował 9 Pułk Piechoty AK im. "Ziemi Zamojskiej" pod dowództwem Tadeusza Kuncewicza "Podkowy". Szlak dochodzi do wsi Lipowiec. Ciekawostką jest, że stwierdzono tu źródła solankowe. Istnieje możliwość powrotu do Zwierzyńca szlakiem niebieskim (9 km). [powrót]
Szlak łącznikowy Józefów - Senderki	[więcej]
Józefów - Senderki-długości 10 km. Na pokonanie całego szlaku potrzeba około 3 godzin. Na szlaku znajdują się liczne osobliwości, między innymi kamieniołomy i sztolnie. [powrót]
Trasy rowerowe Centralny szlak rowerowy Roztocza	[więcej]
Przebiega wzdłuż osi Roztocza biorąc swój początek w Kraśniku a koniec w Hrebennem. Docelowo trasa po przejściu przez całe Roztocze ma kończyć się we Lwowie na Ukrainie. W sąsiedztwie Parku trasa wiedzie ze Szczebrzeszyna, prawą stroną rzeki Wieprz przez malownicze wsie Kawęczyn, Topólcza, Turzyniec, Wywłoczka do Zwierzyńca. Dalej szlak poprowadzony jest przez Sochy, Szozdy, Tereszpol do Górecka Starego i Kościelnego a następnie do Józefowa. Stamtąd do Zwierzyńca można powrócić drogą asfaltową, albo wybrać wariant trudniejszy i skorzystać z któregoś ze szlaków pieszych. [powrót]
Trasa rowerowa gminy Zamość
Trasa rowerowa do Florianki	[więcej]
Rozpoczyna się przy Ośrodku Edukacyjno - Muzealnym RPN, prowadzi obok stawów "Echo" i osady leśnej Rybakówka do przejazdu kolejowego. Dalej "Gościńcem Florianieckim" do Florianki potem piaszczystą, leśną drogą do Górecka Starego. Odcinek długości 13 km. Trasa prowadzi w kierunku południowym, ulicą Plażową do granic Zwierzyńca a dalej asfaltową drogą w kierunku wsi Sochy. W odległości niespełna kilometra osiąga kompleks stawów "Echo", następnie biegnie obok osady leśnej Rybakówka. Jest to najlepsze miejsce obserwacji koników polskich. Konik polski w Roztoczańskim Parku Narodowym Koniki polskie to jedyna rasa koni prymitywnych w Polsce. Są one potomkami tarpanów, które żyły niegdyś w puszczach Polski, Litwy i Prus. Odłowiono je w Puszczy Białowieskiej w II połowie XVIII w. ostatnie tarpany, umieszczono w Zwierzyńcu - rezerwacie myśliwskim hrabiego ordynata Zamoyskiego, gdzie zachowały się na ziemiach polskich najdłużej. Rezerwat ten zajmował między innymi tereny dzisiejszej ostoi konika polskiego. Na początku XIX w. rozdano je okolicznym chłopom. Skrzyżowane z końmi domowymi zachowały się w okolicach Biłgoraja do początku XX stulecia w postaci prymitywnej rasy koni chłopskich tzw. koników biłgorajskich. Dopiero w okresie międzywojennym potomkami dawnych tarpanów zainteresowali się naukowcy. W 1936 r. utworzono w Białowieży rezerwat, gdzie umieszczono najbardziej typowe okazy. Drogą selekcji i hodowli zaczęto odtwarzać postać dawnego tarpana. Hodowla zachowawcza konika polskiego w RPN prowadzona jest w warunkach zbliżonych do naturalnych, na obszarze wydzielonym w okolicach stawów "Echo" oraz w warunkach stajennych we Floriance. Ostoja rezerwatowej hodowli konika polskiego powstała w 1982 r. Obejmuje ona obszar 100 ha, w skład którego wchodzą lasy, stawy z liczną siecią grobli oraz dolina strumienia Świerszcz, który służy konikom jako wodopój. Obecnie w Ostoi przebywa stado liczące około 20 szt. W 1995 r. utworzono Ośrodek Stajennej Hodowli Koników Polskich we Floriance, w którym prowadzone są prace dotyczące odtwarzania i zachowania cech tarpana wśród koników polskich. Charakterystyczne cechy koników polskich to: niski wzrost (125 -135 cm), obfite owłosienie w okresie zimy, maść myszata z czarną pręgą przez grzbiet, pręgowanie w okolicy łopatek i stawów skokowych. Konik polski charakteryzuje się dużą siłą w stosunku do masy ciała, wytrzymałościa, odpornością na choroby oraz temperamentem i charakterem. Rasa ta posiada wybitne właściwości przystosowawcze, charakteryzuje się ogromną żywotnością i zaradnością. Około 100 m za Rybakówką szlak rowerowy opuszacza drogę asfaltową i prowadzi na południe utwardzoną drogą leśną zostawiając po lewej stronie Czarny Staw. Trasa przecina pas torowiska (linia hutniczo - siarkowa oraz linia relacji Zamość - Stalowa Wola). Tuż za torami, w odległości około 30 m, w miejscu, gdzie od szlaku rowerowego odchodzi w lewo asfaltowa droga (tzw. łącznik - wewnętrzna droga RPN) znajduje się mały mostek na strumieniu Świerszcz, który w lokalnej tradycji jest nazywany "Malowanym Mostem". Aleksandra Wachniewska, wyjaśnia pochodzenie tej, nie mającej uzasadnienia w wyglądzie nazwy określając, że "..ta romantyczna nazwa nadana maleńkiemu mostkowi zagubionemu w lasach wywodzi się z czasów, gdy królowa Marysieńka, jeszcze jako żona ordynata Zamoyskiego, wojewody "Sobie-pana", przebywając w Zwierzyńcu wypływała gondolą z kanałów parku pałacowego, mijała "Czarny Staw" i płynąc rzeczką, kończyła spacer na "Malowanym Moście" Szlak dociera do Florianki i wiedzie przez nią aleją starych jaworów i klonów prowadząc do dawnego folwarku, gdzie współcześnie mieści się Ośrodek Hodowli Stajennej Konika Polskiego w RPN. Tuż przed zabudowaniami szlak rowerowy zmienia kierunek na południowo - wschodni i prowadząc pod górę aleją modrzewiową opuszcza Floriankę. Ostatni odcinek trasy, do Górecka Starego przemierza piaszczystą drogę prowadzącą przez bór sosnowy. Trasa opuszcza teren Parku i wchodzi do wsi Górecko Stare obok budynku dawnej szkoły. Przez wieś prowadzi wyboistą drogą do skrzyżowania dróg asfaltowych, skąd, już poza szlakiem, możliwy jest powrót do Zwierzyńca szosą w kierunku Tereszpola lub kontynuowanie przejazdu, m.in. do atrakcyjnego turystycznie Górecka Kościelnego - szosą (ok. 3 km). Florianka Ordynacka osada leśna, położona na skraju lasów zwierzynieckich przy dawnym gościńcu prowadzącym ze Zwierzyńca do Górecka Starego. Jej historia sięga prawdopodobnie pierwszej połowy XIX w. W 1830r. wybudowano tu pierwsze budynki na potrzeby leśnictwa, m.in. leśniczówkę oraz dwie gajówki. Do dziś zachowały się zagrody dawnych gajówek: położona bliżej lasu gajówka murowana - otoczona nowymi budynkami gospodarczymi oraz sąsiadująca z nią zagroda gajówki drewnianej W kilka lat po powstaniu siedziby leśnictwa, w odległości ok. 1 km na osi alei zwierzynieckiej został wybudowany folwark, na który składały się budynki gospodarcze oraz budynek dworu - rządcówki. Produkowane przez folwark płody rolne, służyły między innymi do dokarmiania zimą zwierząt, bytujących w ordynackim zwierzyńcu. Prawdopodobnie przez jakiś czas w sąsiedztwie folwarku, w odległości ok. 2 km w kierunku północno - zachodnim, na tzw. tereszpolskich polach funkcjonowała niewielka cegielnia, która ze względu na niską efektywność produkcji już w drugiej połowie XIX wieku została zlikwidowana. W tym samym czasie eksploatowano wapienie na Wysokiej górze i Kamiennej Górze. W wyniku rozbudowy folwarku w drugiej połowie XIX w. powstały murowane budynki gospodarcze, m.in. obora, stodoła z maneżem, wozownia, budynki mieszkalne i gospodarcze dla służby. Rozbudowano dwór - leśniczówkę i urządzono przed nim okrągły podjazd otoczony drzewami. Wraz z dalszym rozwojem folwarku obok dworu i budynków gospodarczych założono sady i szkółkę ogrodniczą, przy której stanął murowany dom ogrodnika, prawdopodobnie pełniący rolę przechowalni na potrzeby produkcji szkółkarskiej, z przylegającą do niego szklarnią - oranżerią. Po obu stronach drogi dojazdowej z Górecka Starego założono duże sady a samą aleję obsadzono modrzewiami. Osią kompozycji architektonicznego jest aleja starych klonów i jaworów łącząca siedzibę leśnictwa z folwarkiem. Nasadzenia wykonano prawdopodobnie na początku XX wieku, wkomponowując w nie pozostałości dawnego lasu. Na początku XX w., w latach 1901 - 1902 założył we Floriance (a także w Zwierzyńcu) szkółki ogrodniczo - leśne Franciszek Fejfer-Stankowski. Zarządca Florianki, który zdecydował o jej obliczu, absolwent Szkoły Pomologicznej w Warszawie, z zainteresowań entomolog i botanik. . Zostały one usytuowane na północ od dworu. Nasiona i materiał szkółkarski sprowadzano z Francji, Hiszpanii, Niemiec, Rosji, północnego Meksyku, zaś odbiorcą produktów była przede wszystkim Rosja. Szkółki dostarczały też materiału na potrzeby całej Ordynacji do nasadzeń w parkach i ogrodach, zakładania alei i żywopłotów w miastach i osadach ordynackich. Lista rozmnażanych gatunków i ich odmian jest bardzo długa. Spis drzew, krzewów i nasion sporządzony w lipcu 1917 r. zawiera ponad 200 gatunków i odmian samych tylko drzew i krzewów ozdobnych. Są wśród nich posiadające duże walory ozdobne gatunki i odmiany m.in.: klonów, jodeł, kasztanowców, brzóz, głogów, jesionów, jałowców, świerków, sosen, topól, dębów, lip, żywotników Pierwsza wojna światowa i zmiana granic państwowych spowodowały utratę rynku zbytu materiału szkółkarskiego. Produkcję ograniczono tylko do drzew i krzewów owocowych. W 1930r. gospodarstwo przeniesiono pod Zamość do majątku Florianka II. Zagubiona w lasach, oddzielona bezpiecznym dystansem od większych osad już w 1863 r. Florianka była jednym z miejsc koncentracji oddziałów partyzanckich i schronieniem dla powstańców ściganych przez wojsko i policję carską. Również w czasie II wojny światowej mieszkańcy Florianki z poświęceniem i oddaniem, narażając życie służyli pomocą żołnierzom podziemia. W 1943r. przez jeden zimowy miesiąc w leśniczówce zamieszkałej przez rodzinę Szklarzy ukrywali się Francuzi zbiegli z obozu jenieckiego w Zwierzyńcu. Florianka bywała też miejscem ważnych narad kierownictwa walki podziemnej Inspektoratu Zamojskiego i Okręgu Lubelskiego AK. Często znajdowała się tu radiostacja Inspektoratu Zamojskiego. Na polach między Florianką a Tereszpolem funkcjonowało zrzutowisko o kryptonimie "Hipopotam", na które wiosną 1944r. kilkanaście alianckich samolotów zrzuciło ok. 20 ton broni, amunicji, sprzętu wojskowego przeznaczonych dla partyzantów 9 Pułku Piechoty AK. Administracja ordynacka utrzymywała się we Floriance jeszcze podczas II wojny światowej. Po 1945 r. na skutek reformy rolnej, którą objęta została cała Ordynacja Zamojska Florianka przeszła w użytkowanie Nadleśnictwa Zwierzyniec. W okresie jego administracji gospodarstwo zostało w znacznym stopniu przekształcone: część budynków rozebrano bądź przebudowano, usunięto nasadzenia drzew owocowych, część pól uprawnych otaczających dawny folwark zalesiono. Zdziczeniu i zarośnięciu uległy szkółki ogrodniczo - leśne. W latach 70. założono nowy sad oraz nową szkółkę leśną na północny - zachód od starej.Roztoczański Park Narodowy przejął w 1991 r. osadę leśną we Floriance wraz z 35. hektarowym areałem gruntów rolnych, podjął działania mające służyć zachowaniu tego, bogatego w walory historyczne, przyrodnicze i kompozycyjne, założenia. Spośród obiektów dawnego folwarku udało się zabezpieczyć i wyremontować budynki gospodarcze: stajnię i stodołę z maneżem, które stały się bazą dla nowej działalności - hodowli stajennej konika polskiego, a także dom ogrodnika, w którym ulokowano administrację tejże hodowli. Stary, przebudowany dwór - leśniczówkę rozbudowano w wygodny, dwurodzinny budynek mieszkalny. Odnowiono również starą murowaną gajówkę i towarzyszący jej budynek gospodarczy. W sąsiadującej z nią drewnianej gajówce zamieszkiwanej przez szereg lat przez silnie związaną z losami Florianki rodzinę Szklarzy, planowana jest w najbliższym czasie Izba Leśna z ekspozycją prezentującą historię i tradycję leśnictwa w Ordynacji Zamojskiej. Planowane jest także urządzenie ścieżki dendrologicznej, która pomogłaby zachować i udostępnić dla celów dydaktycznych spuściznę historycznych szkółek ogrodniczo - leśnych. Zwiedzając Floriankę warto zwrócić uwagę na stare klony i jawory wzdłuż alei Zwierzynieckiej i nie przeoczyć potężnego dębu szypułkowego "Florian", najstarszego świadka lasów panujących tu przed założeniem osady. Florian, jak jest tradycyjnie nazywany, wciąż jeszcze o dobrej zdrowotności, już w 1956r. został uznany za pomnik przyrody. Obecnie jego pień osiągnął już 770 cm obwodu. Ponadto we Floriance znajduje się wiele pozostałości po dawnych nasadzeniach i szkółkach. Dotrwały do dnia dzisiejszego okazałe lipy, jawory, świerki, wiązy oraz gatunki egzotyczne daglezja, korkowiec amurski, choina kanadyjska, Ośrodek Hodowli Stajennej Konika Polskiego Od listopada 1995r. we Floriance funkcjonuje Ośrodek Hodowli Stajennej Konika Polskiego w RPN. Na jego potrzeby oddano zaadaptowane na stajnie i zmodernizowane dwa budynki inwentarskie (oborę i stodołę) a także dom ogrodnika, w którym mieści się kancelaria Ośrodka. Grupa wyjściowa koników umieszczona w momencie utworzenia Ośrodka składała się z 7 klaczy i 1 ogiera. W chwili obecnej przebywa tu 25 koni, w tym 1 ogier reproduktor i 5 klaczy matek. Celem hodowli stajennej jest, obok dbałości o utrzymanie cennych biologicznych właściwości koników, takich jak: zdrowie, płodność, odporność na niekorzystne wpływy środowiska, swoisty pokrój, umaszczenie, także doskonalenie ich predyspozycji użytkowych, czym zasadniczo różni się ona od hodowli na swobodzie w warunkach rezerwatowych. Młode konie przyuczane są do pracy w zaprzęgu i pod siodłem[17]. W przyszłości planuje się wykorzystanie koników z hodowli stajennej do celów użytkowych, m.in. dla turystyki konnej (zaprzęgowej oraz wierzchowej), rekreacji, hipoterapii. Izba leśna we Floriance. Planuje się w dawnej odrestaurowywanej leśniczówce w tzw. domu Szklarzów zorganizowanie izby leśnej, która prezentowałaby przedmioty związane z życiem we Floriance i gospodarką leśną, która była tu prowadzona. Izba ta stanowić będzie również punkt obsługi ruchu turystycznego. [powrót]
Krasnobrodzka trasa rowerowa
Trasa rowerowa Ziemi Józefowskiej
Dyrekcja Roztoczańskiego Parku Narodowego
Ośrodek Edukacyjno-Muzealny Roztoczańskiego Parku Narodowego	[więcej]
Ośrodek oddany został do użytku w 1994r. Usytuowany jest na pograniczu zabytkowej części Zwierzyńca na terenie Parku. Stanowi swoistego rodzaju "bramę" do Parku. Przy Ośrodku biorą początek ścieżki poznawcze i trasa rowerowa, przechodzą tędy szlaki turystyczne. Wszystkim zwiedzającym proponujemy rozpoczęcie zwiedzania Parku od odwiedzenia Ośrodka Edukacyjno Muzealnego. Oferta ośrodka jest bardzo bogata, wierzymy, że każdy znajdzie coś interesującego dla siebie. W ośrodku funkcjonuje: Punkt informacji turystycznej, czynny codziennie z wyjątkiem poniedziałków, służy szeroką informacją nie tylko o Parku ale i całym regionie. Prowadzi sprzedaż , wydawnictw o RPN i regionie, pamiątek i innych materiałów. W punkcie IT należy zaopatrzeć się w karty wstępu na teren Parku. W IT umówisz się z przewodnikiem. Zgodnie z zasadami zwiedzania grupy powyżej 10 osób muszą poruszać się ścieżkami dydaktycznymi z przewodnikiem. W sezonie turystycznym najlepiej zarezerwować usługi przewodnickie z kilkudniowym wyprzedzeniem. Biblioteka z czytelnią, czynna w środy w godzinach 9-16, w czwartki i piątki w godzinach 9-14. Zgromadzono tu blisko 8,5 tys. pozycji dotyczących szeroko rozumianej ochrony przyrody i regionu. Biblioteka dysponuje 40 tytułami czasopism fachowych. Korzystanie z biblioteki odbywa się na miejscu lub poprzez wypożyczenia na zewnątrz. Biblioteka służy dzieciom, a przede wszystkim tym, którzy piszą różnego rodzaju opracowania i prace dotyczące regionu, Parku i środowiska. Ośrodek oferuje: Wystawy Filmy, wykłady, prelekcje Zajęcia edukacyjne - współpraca ze szkołami Udostępnienie pomieszczeń na sympozja, konferencje, seminaria, zjazdy Ośrodek Edukacyjno - Muzealny RPN ul. Plażowa 3, 22-470 Zwierzyniec tel./fax: (0-84) 6872 286, 6872 066, e-mail: oemrpn@roztoczanskipn.pl Czynny codziennie z wyjątkiem poniedziałków w okresie od 1 maja do 31 października w godz. 9 - 17 oraz w okresie od 1 listopada do 30 kwietnia w godz. 9 - 16 [powrót]
Izba Leśna we Floriance	[więcej]
Florianka to obecnie osada leśna w RPN położona w odległości 6,5 km od Zwierzyńca i 2,5 km od Górecka Starego. Dawniej była to ordynacka osada leśna, położona na skraju lasów zwierzynieckich, przy dawnym gościńcu prowadzącym ze Zwierzyńca do Górecka Starego. Obecnie znajduje się tu Ośrodek Hodowli Zachowawczej Konika Polskiego oraz Izba Leśna. Izba Leśna we Floriance powstała w oparciu o zabudowania leśniczówki z 1830 roku. Prace przeprowadzono tak by ukazać obraz siedliska i gospodarki pod koniec lat trzydziestych XX wieku. Izba Leśna ma przypominać burzliwą hostorię tego miejsca, zapoznawać z prowadzoną gospodarką rolną i leśną. Prezentowana ekspozycja ukazuje życie rodziny Szklarzy, zamieszkujących to miejsce w latach 1919 - 97. W Izbie Leśnej oprócz ekspozycji stałej odtwarzającej kancelarię leśniczego, kuchnię i sypialnię, prezentowane są wystawy czasowe dotyczące środowiska przyrodniczego Florianki, jej historii, kultury obyczajów i obrzędów. Wystawy stałe jak i czasowe są aranżowane sezonowo. Szczególną uwagę poświęcono gospodarce leśnej prowadzonej na terenach Ordynacji Zamojskiej. W celu oddania klimatu jaki tu zapewne panował w 1938r. odtworzono poza zabudowaniami, sad ze starymi odmianmi drzew, zrekonstruowano sadzawkę - miejsce rozrodu płazów. Dawną stajnię adaptowano na zieloną salę. Siedlisko to pełni również rolę punktu informacji turystycznej sprzedaży wydawnictw i kart wstępu na teren Parku. Izba Leśna we Floriance czynna jest w sezonie turystycznym. Poza sezonem, zwiedzanie możliwe jest po wcześniejszym telefonicznym zgłoszeniu w Ośrodku Edukacyjno-Muzealnym RPN, tel. (084) 68 72 286. Naprzeciw Izby Leśnej odtworzono stawik, który jest miejscem rozrodu płazów. Można tu zaobserwować m.in. traszkę zwyczajną i żabę moczarową. [powrót]
Terenowa Baza Edukacyjna Roztoczańskiego Parku Narodowego
Stawy Echo	[więcej]
Zespół stawów założono w latach 1929 - 34 na miejscu rozległych mokradeł w dorzeczu strumienia Świerszcz. Prowadzona przez Ordynację Zamojską w okresie okupacji hitlerowskiej rozbudowa stawów dawała zatrudnienie i ochronę pracującym tu ludziom przed wywiezieniem na roboty do Niemiec. Ślady tej działalności pozostały w postaci tzw. starych stawów, systemu grobli przylegającego do kompleksu stawów Echo od strony wschodniej, który pomimo zalesienia w latach 60-tych nadal jest czytelny. Zespół stawów do 2002 roku składał się z 9 zbiorników. Obecnie po przeprowadzonej renowacji i naturalizacji stawów, istnieją 4 zbiorniki, które swoim kształtem przypominają układ z okresu międzywojennego. Stawy zasilane są wodami śródleśnego strumienia Świerszcz, który wypływa z torfowiska Międzyrzeki - obszaru objętego ochroną ścisłą. Głębokość poszczególnych zbiorników jest niewielka i wynosi od 0,5 m do ok. 1,5 m. Stawy są napełniane wczesną wiosną, a na przełomie października i listopada woda jest spuszczana. Malowniczo położone w płaskiej, rozległej dolinie Świerszcza, wśród lasów, u stóp wydmy, stawy Echo są atrakcyjne pod względem krajobrazowym a także rekreacyjnym. Już wkrótce po ich utworzeniu stały się popularnym miejscem wypoczynku. Największy ze stawów przylegający do zalesionej wydmy pełni od wielu lat rolę kąpieliska. Atrakcyjność tego miejsca, poza walorami przyrodniczymi i krajobrazowymi wynikała też z niewielkiej odległości od Zwierzyńca (ok. 1km), jednak wystarczającej, aby odpocząć w ciszy śródleśnego zakątka. Przez wiele lat przed włączeniem ich do Parku, stawy były wykorzystywane jako miejsce rekreacji przez ludność miejscową, mieszkańców Zamościa oraz uczestników organizowanych w okolicy obozów harcerskich i wczasowiczów przebywających w funkcjonujących w Zwierzyńcu ośrodkach wypoczynkowych. Tak silna antropopresja pociągała za sobą negatywne przekształcenia środowiska naturalnego. Roztoczański Park Narodowy poczynił kroki w kierunku ograniczenia funkcji rekreacyjnej stawów. Zlikwidowano wypożyczalnię sprzętu pływającego. W 1985 r. wyprowadzono z terenu Parku znajdujący się nieopodal ośrodek wczasowy "Zacisze", odzyskując niejako zajmowany przez niego fragment Parku dla turystyki poznawczej poprzez udostępnienie ścieżki przyrodniczej po wydmie do stawów Echo. Dzisiaj stawy nadal są bardzo licznie odwiedzane. W słoneczne, ciepłe dni podczas sezonu turystycznego zdarza się, że plażuje tu do czterech tysięcy osób. Nasilony ruch samochodowy jest źródłem hałasu i zanieczyszczających powietrze spalin. Wzmożona penetracja terenów w najbliższej okolicy plaży łączy się z ich zaśmiecaniem i zanieczyszczaniem, wydeptywaniem ścieżek, niszczeniem roślinności, płoszeniem zwierząt, szczególnie bytujących na sąsiednich zbiornikach. Intensywne korzystanie z kąpieliska i użytkowanie plaży uruchomiło procesy erozyjne, króre przez lata powodowały cofanie się granicy lasu. Świadkami jej przebiegu sprzed kilkudziesięciu laty są pozostałe w piasku pojedyńcze karpy korzeniowe. Nasilanie się tych zjawisk w ostatnich latach zaczęło zagrażać istnieniu wydmy, której częścią jest plaża. Na utrwalonej wydmie porośniętej borem sosnowym ekosystem jest kruchy i bardzo łatwo w ciągu krótkiego czasu zniszczyć to, co przyroda budowała przez kilkaset lat. Podjęte przez RPN działania: ograniczenie penetracji wydmy w pasie wzdłuż granicy lasu, nasadzenia sosnowe, mają na celu zatrzymanie procesów niszczących wydmę i stworzenie warunków do jej ustabilizowania przez wkraczającą roślinność. Wybudowana platforma widokowa przystosowana dla osób niepełnosprawnych ruchowo wraz z podestem i podjazdami oraz utwardzoną ścieżką od OEM i kładką na parkingu mają koncentrować ruch turystyczny i minimalizować niekorzystne oddziaływanie na przyrodę stawów Echo. [powrót]